Mendeley
TY  _  JOUR
ID  -  13970408115415113029
TI  -  از اندام‌واژه صورت تا حرف ربط
JO  -  پژوهش زبان و ادبیات فارسی
JA  -  ES
LA  -  fa
SN  -  1735-1030
AU  -  پورملکی صدیقه
AU  -  منشی‌زاده مجتبی
AU  -  گلفام ارسلان
AU  -  آقاگل زاده فردوس
AD  -  دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و  تحقیقات  تهران
AD  -  علامه طباطبایی
AD  -  دانشگاه تربیت مدرس
AD  -  تربیت مدرس
Y1  -  2019
PY  -  2019
VL  -  50
IS  -  16
SP  -  1
EP  -  21
KW  -  دستوری‌شدگی
واژه قاموسی
تغییر معنایی
تغییر مقوله‌ای
اندام‌واژه‌ها
DO  -  
N2  -  دستوری شدگی فرایندی است که که طی آن یک صورت واژگانی به یک عنصر دستوری تبدیل می‌شود. به کمک این فرایند، تغییرات معنایی یک تکواژ قاموسی در کنار برخی تغییرات مقوله ای و آوایی به عملکرد ساختاری در حوزه نحو می‌انجامد و سازه‌های واژگانی سابق برای بیان مفاهیم دستوری انتزاعی مانند زمان، وجه و نمود به خدمت گرفته می‌شود. از جمله منابع واژگانی هر زبانی، اندام‌واژه‌ها هستند که شبکه معنایی بزرگ و بسامد کاربردی فراوانی دارند. مشارکت این دسته از واحد‌های واژگانی آزاد در فرایند دستوری شدگی به وسیله پژوهشگران مختلفی گزارش و نشان داده شده است که برخی اندام واژه‌ها با حرکت در پیوستار دستوری شدگی و دور شدن از معنای مرکزی خود به حرف اضافه تبدیل شده اند. مقاله حاضر بر آن است در چارچوب عملکرد این فرایند به جست‌وجوی اندام واژه «صورت» و الگوی تغییرات این واحد قاموسی در نظام زبان فارسی بپردازد و بر این اساس صورت‌های بسیط، مشتق و مشتق مرکب اندام واژه صورت بیان شده در «فرهنگ کنایات سخن» انوری (1383) و فارس نت(1) را در راستای پاسخ به پرسش هایِ ذیل بررسی کرده است: 1- پیوستار تغییرات درباره دستوری شدن اندام واژه صورت چگونه است؟ 2) پیامد‌های معنایی، واژنحوی و مقوله ای دستوری شدن این اندام واژه چیست؟ کاوش در داده‌ها نشان داده که این واحد قاموسی نیز مانند دیگر اندام واژه‌ها در فرایند شرکت نموده و جلو رفته و پس از اشاره به اندام صورت (معنای مرکزی)، دچار بسط معنایی و تنزل پایگانی شده و در ساخت‌ها و نقش‌های جدیدی حضور یافته است. ایستگاه پایانی تغییرات این اندام واژه، عملکرد دستوری به مثابه حرف ربط مرکب ناهمپایه ساز برای بیان شرط و تقابل است. در جریان این تحولات از معنای مرکزی خود دور و دورتر شده تا جایی که در حالت حرف ربط مرکب، دیگر اثری از محتوای قاموسی اولیه و اشاره به اندام صورت نیست.
UR  - rimag.ir/fa/Article/10976
L1  - rimag.ir/fa/Article/Download/10976
ER  -  
