Mendeley
TY  _  JOUR
ID  -  1401022637331
TI  -  بررسی اندیشۀ جبرگرایی عطار بر اساس توحید افعالی و قرب نوافل
JO  -  پژوهش‌های اعتقادی کلامی
JA  -  ES
LA  -  fa
SN  -  9899-1735
AU  -  افشاری پور ابوالفضل 
AU  -  حیدری نوری رضا
AU  -  فهیمی رضا
AD  -  دانشگاه آزاد اسلامی،‌ساوه
AD  -  دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه
AD  -  دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه
AD  -  دانشگاه آزاد واحد ساوه
Y1  -  2022
PY  -  2022
VL  -  2
IS  -  12
SP  -  29
EP  -  50
KW  -  عطار
KW  -   جبرگرایی
KW  -   علم کلام
KW  -   توحید افعالی
KW  -   قرب نوافل.
DO  -  
N2  -  در بین موضوعات و مسائل مختلف فلسفی، کلامی ‌و عرفانی، موضوع جبر و اختیار انسان از جمله موضوعاتی است که همواره از دیرباز مورد توجه ادیان و مذاهب گوناگون قرار گرفته است و در این موضوع فیلسوف و غیرفیلسوف شریکند این سؤال  است که آیا اعمال و رفتاری که از انسان سر می‌زند یا آنچه که برای وی رخ می‌دهد همه در ید قدرت خود انسان است یا تحت ‌تأثیر عوامل و نیروهای دیگری است. اعتقاد به اینکه انسان موجودی مختار است یا مجبور همواره در بینش اجتماعی انسان تأثیر گذاشته است و اهمیت آن تا بدانجاست که بزرگان و هنرمندان و صاحبدلانی چون عطّار با تمام بینش علمی‌ و فهم ذوقی و شهودی خویش در پی پاسخ به این سؤال و دستیابی به جوابی درخور درخصوص مسألۀ جبر و اختیار آدمی‌ بوده‌اند. عطار در مشرب کلامی، اشعری و نیز از زمرۀ صوفیه است. اما برخلاف اشعری‎ها و صوفیه‎ای که جبرگرای مطلق هستند، دیدگاه‎های متفاوتی را در خصوص جبر و اختیار مطرح نموده است. عطار جبر کلامی و نکوهیده و ناپسند را قبول ندارد و در موارد بسیاری مراد او از جبر، دیدگاه عارفانه و توصیف صفت جبار بودن حضرت حق و تشریح و توضیح رضایت بنده در مقابل حق و توحید افعالی است از این رو  دیدگاه توحید افعالی عطار که یکی از مراتب توحیدی است سبب شباهت اندیشۀ وی با عقاید کلامی اشاعره شده است. نتایج این پژوهش که به شیوۀ کتابخانه‎ای و روش توصیفی ـ تحلیلی و سندکاوی به دست آمده است نشان می‎دهد که عطار در عالم هستی بنابر اصل توحید فاعلی، تنها فاعل در عالم را حضرت حق می‎بیند و در بسیاری از اشعار وی به صراحت مسألۀ جبرگرایی با سلب هرگونه قدرت و اراده از انسان از منظر عرفانی مطرح می‌گردد.
UR  - rimag.ir/fa/Article/37331
L1  - rimag.ir/fa/Article/Download/37331
ER  -  
