Mendeley TY _ JOUR ID - 1402060643788 TI - قانون اساسی مشروطه و متمم آن: فرونهادگیِ «شهروندی» و «جمهوریت» JO - پژوهش سیاست نظری JA - ES LA - fa SN - 2008-5796 AU - کریم زاده عطاءاله AU - منوچهری عباس AU - یزدانی سهراب AD - دانشجوی دکتری اندیشه¬های سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس AD - استاد علوم سياسي دانشگاه تربيت مدرس AD - دانشگاه خوارزمی Y1 - 2024 PY - 2024 VL - 34 IS - 18 SP - 185 EP - 211 KW - شهروندی KW - جمهوریت KW - مشروطه KW - قانون اساسی و متمم DO - N2 -

دورۀ مشروطه، مهم‌ترین دورۀ تاریخ معاصر ایران در ارتباط با مدرنیته محسوب می‌شود. در فضای مشروطه، دنیای غرب تنها در تحولات مادی و فناورانۀ آن نگریسته نمی‌شد، بلکه به ایده‌ها و اندیشه‌های مدرن در اشکال گوناگون فکری، سیاسی و اجتماعی آن توجه می‌شد. در این ارتباط، هرچند در متن قانون اساسی مشروطه و متمم آن از دو مفهوم «شهروندی» و «جمهوریت» استفاده نشده است، این به معنای فقدان فهمی از آنها نزد مشروطه‌خواهان نبود. با وجود این دو سنت تاریخیِ ایران یعنی «شرع» و «سلطنت» در جدال با مفاهیم جدید و دفاع از موجودیت خود بودند و در متن قانون اساسی مشروطه و متمم آن تلاش کردند که نفوذ و قدرت خود را با حقوقی کردن و به رسمیت بخشیدن قانونی آن حفظ کنند. به همین خاطر، آنچه به وقوع پیوست، این بود که ایده‌های «شهروندی» و «جمهوریت» که به معنی فرارَوی از رعیت‌بودگیِ مردم و قدرت یافتن آنها بود، در نتیجه تنش بین دو جریان فکری اصلی با ممانعت و تقلیل‌یافتگی مواجه شد و نه‌تنها در ساحت انضمامي نهادينه نشد، بلكه در ساحت نظري نيز رشد نيافت.

 

UR - rimag.ir/fa/Article/43788 L1 - rimag.ir/fa/Article/Download/43788 ER -