آموزش روش مفردشناسی، خلأ مغفول در ترویج و کاربست دانش لغت
الموضوعات :محمد ملکی نهاوندی 1 , محمد مصطفی یکتایی 2
1 -
2 -
الکلمات المفتاحية: انواع منابع لغت, قواعد فقه اللّغة, افزایش بینش در لغت, پیشنیازها و مراحل واژهشناسی, اهداف واژهشناسی, نظام آموزشی حوزه, علوم میانرشتهای ادبیات عرب و قرآن و حدیث,
ملخص المقالة :
دانش لغت از جمله علوم ادبی مهمّی است که در فهم متن و برداشت از قرآن و حدیث نقش اساسی دارد. با وجود اهمّیت این دانش، برنامه رسمی حوزههای علمیه هنوز برای آموزش آن جایگاه اختصاصی تعریف نکرده است؛ در نتیجه هر دو بُعد آموزش و پژوهش این دانش با خلأ مواجه است. یکی از پیشنیازها برای رفع این خلأ، استفاده از تجربه آموزشی و پژوهشی فعّالان این عرصه است. نوشته حاضر در مصاحبه با دکتر محمّد ملکی نهاوندی این پرسش را مطرح کرده که حوزههای علمیه در چه ابعادی از دانش لغت دچار خلأ شده است؟ او در پاسخ، ابتدا به تبیین جایگاه واژهشناسی، ضرورت، پیشنیازها، اهداف و وضعیت موجود در واژهشناسی میپردازد. آنگاه فعالیتها و منابع دانش لغت را در سه حوزه دستهبندی کرده است: مسائل نظری دانش لغت، مفردنگاریها و مفردشناسی (روش پژوهش در لغت). وی معتقد است منابع حوزوی و دانشگاهی تا حدودی به دو دسته اوّل پرداختهاند امّا دسته سوم مورد غفلت واقع شده است. او در مقام تبیین مفردشناسی، ضمن تعریف آن، به تبیین ارتباط با دو دسته دیگر و نیز روششناسی لغویان پرداخته است. وی در نهایت، راهکار بهبود وضعیت موجود حوزههای علمیه در زمینه لغت را در دو محور معرّفی میکند: افزایش بینش لغوی و آموزش مراحل مفردشناسی به عموم جامعه حوزوی.