نیازسنجی آموزشی هنرستانهای فنیحرفهای و کاردانش استان خراسان جنوبی مبتنی بر سند آمایش توسعه منطقهای
محورهای موضوعی : اندازه گیری اثرات و نتایج برنامه های آموزش و توسعه
1 - استادیار مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران--h.barati@birjand.ac.ir
2 - استادیار گروه فیزیک، دانشکده فنی فردوس، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
کلید واژه: نیازسنجی, آموزش فنی و حرفهای, سند آمایش, توسعه منطقهای, خراسان جنوبی,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر؛ با هدف شناسایی نیازهای آموزشی هنرستانهای فنیوحرفهای و کاردانش استان خراسان جنوبی بر مبنای سند آمایش توسعه منطقهای با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در این پژوهش بخش کیفی، ابتدا تحلیل محتوای استقرایی سند آمایش توسعه انجام گرفت و با استفاده از نرمافزار MAXQDA 2020، 62 کد باز، 18 کد محوری و 12 کد انتخابی استخراج شد. سپس با روش نمونهگیری هدفمند، 15 نفر از ذینفعان اصلی آموزش انتخاب شدند و دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته جمعآوری و به روش تحلیل تماتیک تحلیل شدند. اعتبار یافتهها با مثلثسازی دادهها (اسناد، مشاهدات میدانی و مصاحبهها) افزایش یافت. در بخش کمی، پرسشنامه محققساخته دو وجهی (وضعیت موجود و مطلوب) تنظیم شد و برای اولویتبندی نیازها از مدل بوریچ استفاده شد. یافتهها نشان داد سند آمایش توسعه، چهار حوزه کلیدی کشاورزی، صنعت، هنر و خدمات را بهعنوان محورهای اصلی توسعه مشخص کرده که شامل 18 رشته تحصیلی و 55 شغل تخصصی است. با این حال، بیش از 85 درصد این رشتهها در نظام فعلی وجود ندارند یا کیفیت مناسبی ندارند. بر اساس مدل بوریچ، شاخه کشاورزی با شاخص اولویت 482 بالاترین نیاز را دارد و شاخههای خدمات، صنعت و هنر در اولویتهای بعدی قرار دارند. مهمترین رشتههای مغفولمانده شامل فراوری زعفران، مدیریت گلخانه هوشمند، انرژیهای نو و گردشگری کویری و نجومی هستند. نتایج پژوهش بر لزوم بازنگری در برنامههای درسی، همکاری با بخش خصوصی و تقویت آموزشهای کاربردی تأکید دارد و بیان میکند که اصلاح برنامهریزی آموزشی میتواند به کاهش بیکاری، ارتقای بهرهوری و تحقق توسعه پایدار منجر شود.
The present study was conducted with the aim of identifying the educational needs of technical and vocational schools in South Khorasan Province based on the Regional Development Plan document. This research is applied in nature and follows a mixed-methods approach. In the qualitative phase, an inductive content analysis of the Regional Development Plan document was performed, and using MAXQDA 2020 software, 62 open codes, 18 axial codes, and 12 selective codes were extracted. Subsequently, through purposeful sampling, 15 key stakeholders in education were selected, and data were collected via semi-structured interviews and analyzed thematically. The validity of the findings was enhanced through triangulation of data (documents, field observations, and interviews). In the quantitative phase, a researcher-made two-dimensional questionnaire was designed, and the Borich model was used to prioritize educational needs. The findings revealed that the Regional Development Plan identifies four key areas as the main axes of development, encompassing 18 academic disciplines and 55 specialized occupations. However, more than 85% of these fields either do not exist in the current system or lack adequate quality. According to the Borich model, the agricultural sector has the highest priority with an index of 482, followed by services, industry, and art. Key overlooked fields include saffron processing, smart greenhouse management, renewable energy, desert tourism, and astronomy. The study emphasizes the need to revise curricula, collaborate with the private sector, and strengthen practical skills training.
Ashiru-Oredope, D., Chan, A. H. Y., Olaoye, O., Rutter, V., & Babar, Z. U. D. (2020). Needs assessment and impact of COVID-19 on pharmacy professionals in 31 commonwealth countries. Journal of pharmaceutical policy and practice, 13(1), 1-11.
Barro, R. J., & Lee, J. W. (2013). A new data set of educational attainment in the world, 1950–2010. Journal of development economics, 104, 184-198.
Çınar, H., Döngel, N., & Söğütlü, C. (2022). A case study of technical and vocational education in Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 160-167.
Fathi Vajargah, K. (2013). Educational needs assessment: Models and techniques . Tehran: Ayizh Publications. (in Persian)
Fauzan, A., Triyono, M. B., Hardiyanta, R. A. P., Daryono, R. W., & Arifah, S. (2023). The Effect of Internship and Work Motivation on Students' Work Readiness in Vocational Education: PLS-SEM Approach. Journal of Innovation in Educational and Cultural Research, 4(1), 26-34.
Gupta, K. (2011). A practical guide to needs assessment. John Wiley & Sons
Hollander, A., & Mar, N. Y. (2009). Towards achieving TVET for all: The role of the UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training. In International handbook of education for the changing world of work (pp. 41-57). Springer, Dordrecht.
Kaufman, R., Oakley-Browne, H., Watkins, R., & Leigh, D. (2003). Strategic planning for success: Aligning people, performance, and payoffs. John Wiley & Sons.
Khademi Kolahlou, M., Rahimi, B., & Rahimi, M. J. (2023). Proportion of Technical and Vocational Education and Training (TVET) and Distribution of Employment in Iran. Strategic Research on Social Problems, 12(4), 73-100. (in Persian)
Krasachat, W., & Yaisawarng, S. (2021). Directional distance function technical efficiency of chili production in Thailand. Sustainability, 13(2), 741.
Mohammadi Zanjirani, D., Eshtiaghiyan, N., & Raz Nahan, F. (2012). A multi-criteria and hybrid approach to educational needs assessment based on employee competency analysis. New Educational Approaches , 1(15), 107-136 (in Persian)
Mouzakitis, G. S. (2020). The role of vocational education and training curricula in economic development. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 3914-3920.
OECD Publishing. (2020). OECD Reviews of Vocational Education and Training Learning for Jobs. OECD Publishing.
Plan and Budget Organization. (2020). The document of regional development planning for South Khorasan Province . (in Persian)
Prasittichok, P., & Klaykaew, K. K. (2022). Meta-skills development needs assessment among undergraduate students. Heliyon, 8(1).
UNESCO Institute for Statistics (UIS) UNESCO. International Centre for Technical and Vocational Education and Training (UNESCO-UNEVOC). (2020). Participation in formal technical and vocational education and training programmers worldwide: an initial statistical study.
Watkins, Ryan. Meiers.M.W and Visser.Y.L (2012). A Guide to assessing needs Essential Tools for Collecting Information, Making Decisions, and Achieving Development Results. World Bank.