اينترنت و توسعه سياسي: حوزه عمومي در فضاي سايبرنتيك
الموضوعات : پژوهش سیاست نظری
1 -
الکلمات المفتاحية: اينترنت حوزة عمومي دموكراسي سخن آرماني هابرماس,
ملخص المقالة :
در طي آخرين دهه قرن بيستم، همراه با توسعه و تكامل فوقالعاده سريع ارتباطات رايانهاي و گسترش روزافزون دسترسي مردم جوامع مختلف به اينترنت و شبكههاي رايانهاي، كوششهاي نظري بسياري صرف يافتن الگوهاي مناسب براي مطالعه اينترنت و ابعاد و تأثيرات سياسي و اجتماعي آن گرديد. در جريان اين تلاشها مفهوم حوزه عمومي در چارچوب نظريات جامعهشناختي يورگن هابرماس جايگاه برجستهاي يافته است. پژوهشگران در اين زمينه معمولاً درصدد پاسخگويي به اين سؤال بودهاند كه آيا ارتباطات رايانهاي در اينترنت ميتواند زمينه توسعه سياسي و تقويت دموكراسي را از طريق احياي حوزه عمومي فراهم سازد؟ پاسخ دادن به اين سؤال قبل از هر چيز نيازمند آن است كه بدانيم آيا اصولاً ايده حوزه عمومي مدل نظري مناسبي براي پژوهش در اين زمينه است يا خير؟ كارهاي نظري و پژوهشهاي انجام شده طي سالهاي اخير كه به برخي از آنها در اين مقاله اشاره شده است هر يك بعضي از ابعاد مفهوم حوزه عمومي را مورد توجه قرار داده و آن را در بررسي رابطه اينترنت با سياست و قدرت و تأثيرات متقابل آنها به كار بردهاند. از اين بررسيها چنين برميآيد كه مفهوم حوزه عمومي از نظر اكثر محققان الگوي نظري مناسبي است ولي به جز موارد معدودي، همه نويسندگان اين الگو را نيازمند جرح و تعديل و يا تطبيق با شرايط خاص ارتباطات رايانهاي و تحولات اخير در جوامع گوناگون ميدانند.